Publication / Algemeen recht

Sprookjesrecht?!

Sprookjesrecht?!

10-09-2012

'Er was eens ..' is bij uitstek kenmerkend voor het begin van een meestal mondeling overgeleverd verhaal dat zich typisch afspeelt op een onbepaalde plek op een onbepaalde tijd ofwel een sprookje. 
Alhoewel het niet raadzaam is kinderen daarmee lastig te vallen zijn er in elk sprookje wel elementen van het recht waar te nemen.

Zo valt zonder enige twijfel in De gelaarste kat van Doré te herkennen het medeplegen van oplichting door het aannemen van een valse hoedanigheid door de molenaarszoon wanneer hij zich op de aanraden van de door hem geërfde, zoals de naam dat doet bevroeden, in laarzen gestoken, kat uitgeeft als de Markies van Carabas ten einde de koning te bewegen hem de hand van zijn dochter te gunnen.  Ook de molenaar in Repelsteeltje van de gebroeders Grimm die de koning deed geloven dat zijn mooie molenaarsdochter van stro goud kon spinnen, maakte zich schuldig aan oplichting nu hij door een samenstel van verdichtsels trachtte de koning in het huwen met zijn dochter te interesseren. Nu in beide sprookjes het beoogde huwelijk ook daadwerkelijk volgde, bleef het niet bij een poging tot oplichting. Een evenzeer geslaagde oplichting doet zich voor in De kleren van de keizer van Hans Christian Andersen waarin de twee ‘kleermakers’ de keizer en zijn adviseurs wijs maakten dat de te vervaardigen kleren onzichtbaar zouden zijn voor een ieder die voor zijn ambt  niet deugde of ongelofelijk dom was. Een strafrechtadvocaat zou zich erop kunnen beroepen dat de Keizer en met hem zijn adviseurs en hovelingen wel erg goedgelovig maar meer nog uitermate ijdel waren en dat er dus van het door misleiding bewegen tot betaling voor niet verleende diensten geen sprake was.

De fluitspelende vreemdeling in De rattenvanger van Hamelen van de gebroeders Grimm kon zich uiteraard op wanprestatie, te weten het toerekenbaar niet nakomen van een overeenkomst, beroepen toen de gemeente Hamelen weigerde hem te betalen voor het doen verdwijnen van maar liefst 990.999 ratten. Het vervolgens wegmaken van 130 kinderen toen de betaling uitbleef kan met goede wil als ontvoering worden beschouwd.

De ouders van Hans en Grietje, kenbaar uit het gelijknamige sprookje eveneens van  de gebroeders Grim, zouden zonder meer uit de ouderlijke macht gezet konden worden nu zij het presteerden om de beide kindertjes moederziel alleen achter te laten diep in het bos omdat zij geen mogelijkheid zagen de kinderen te voeden toen alles duurder werd in het land.

Van ronduit ongewenste intimiteiten valt de ongevraagd kussende prins in Doornroosje te beschuldigen. Een strafrechtelijke aangifte van de prinses valt echter niet te verwachten nu zij door de kus weer wakker werd uit haar honderdjarige slaap.

Aan een mislukte uitlokking tot moord maakt de stiefmoeder van Sneeuwwitje in het gelijknamig sprookje van Grimm zich schuldig wanneer zij de jager opdracht geeft haar dochter naar het bos te brengen en haar om te brengen en als bewijs haar lever en longen mee te nemen. Mislukte uitlokking omdat de jager het uiteindelijk niet doet. Een regelrechte poging tot moord valt de moeder te verwijten wanneer zij zich, verkleed als een boerenvrouw met een giftige appel begeeft naar het huis van de zeven dwergen en zij haar dochter zo ver krijgt dat zij van die appel eet. Het feit dat de moeder koningin is, is in zoverre relevant dat zij strafrechtelijk niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor haar daden.

Wanneer Grietje de heks in de oven duwt en de ovendeur dichtslaat komt al gauw de figuur doodslag of zware mishandeling met de dood als gevolg om de hoek kijken. Indien echter beseft wordt dat die doodslag gezien kan worden als de noodzakelijke verdediging om een eind te maken aan de wederrechtelijke vrijheidsberoving van Grietje en haar broer Hans door dezelfde boze heks, valt door een advocaat te bepleiten dat er sprake is van noodweer of noodweer exces en gaat Grietje allicht vrijuit.

Ach, geachte lezer, het is vast niet de bedoeling sprookjes te toetsen op hun juridische houdbaarheid, maar soms kan ik het niet laten alles en iedereen tegen de juridische meetlat te leggen............ Ik hoop desalniettemin nog lang en gelukkig te leven!

Algemeen recht Publications

Read more publications