Publication / Algemeen recht

Kopje koffie?!

Kopje koffie?!

25-12-2010

Het kan ook u als leidinggevende van een onderneming of stichting gebeuren dat er op een dag opsporingambtenaren voor uw deur staan die u graag doch dringend willen spreken. In de meeste van die gevallen betreft het gelukkig niet u of uw onderneming die op dat moment onderwerp van strafrechtelijk onderzoek is maar derden met wie u zaken doet of heeft gedaan. Desalniettemin rijst de vraag wat u nou met die dames en heren opsporingambtenaren, die u inmiddels in uw werkkamer heeft ontvangen, aan moet.

Mijn standaardadvies wanneer ik door cliënten gebeld wordt met de mededeling dat er opsporingsambtenaren in de werkkamer staan die informatie willen, is om de dames en heren allereerst een kopje koffie aan te bieden. Het is vervolgens zaak dat snel duidelijk wordt in hoeverre u of uw onderneming of stichting zelf verdachte is van enig strafbaar feit. Indien dat zo is gelden er namelijk beperkingen aan uw medewerkingplicht. In een substantieel deel van de gevallen is dat echter niet aan de orde en betreft de strafrechtelijke verdenking (een) derde(n).  Veelal zal die derde, waarmee u enige (zakelijke) band heeft (gehad) verdacht worden van fraude (valse facturen etc.), belastingontduiking (te lage aangifte invoerrechten, winstbelasting etc.) of van witwassen.

In beslagname voorwerpen
Bij dergelijke serieuze strafbare feiten is het toegestaan om voorwerpen die (onder meer) kunnen dienen om de waarheid aan het licht te brengen of wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen in beslag te nemen. De inbeslagname kan door middel van een huiszoeking maar zal veelal in de hiervoor geschetste situatie gepaard gaan met een zogeheten ‘bevel uitlevering van voorwerpen’.

Bevel uitlevering voorwerpen
Een dergelijk bevel wordt door de rechter-commissaris gegeven en is doorgaans op schrift gesteld. Een ieder tot wie het bevel zich richt is verplicht daaraan mee te werken. Dit is alleen anders indien u (i) advocaat, geestelijke, medicus of notaris bent, dan wel (ii) nabij familielid of gehuwd bent (geweest) of samenwoont of samengewoond heeft met de verdachte of (iii) als u door meewerken aan het bevel uzelf of nabije familie aan strafrechtelijke vervolging zou blootstellen.

Het bevel uitlevering van voorwerpen impliceert dat u voorwerpen (waaronder dus ook documenten, facturen, kopieën van identiteitsbewijzen, maar ook juwelen dan wel andere voorwerpen die u in reparatie heeft of die besteld zijn door de verdachte etc. etc.) afgeeft aan de rechter-commissaris. In de praktijk zal dat echter aan de aanwezige opsporingsambtenaren geschieden. De wet neemt als uitgangspunt dat u originele documenten overhandigt en dat u desgewenst daar kopieën van ontvangt. In de praktijk wordt afhankelijk van het soort document (bijvoorbeeld bankafschriften of facturen) ook wel genoegen genomen met kopietjes.

In geval er sprake is van een ‘strafrechtelijk financieel onderzoek’ is de opsporingambtenaar, die voorzien is van een machtiging van de rechter-commissaris tot het instellen van een dergelijk onderzoek, bevoegd u een bevel te geven tot uitlevering van voorwerpen. Een dergelijk bevel strekt ertoe om inzicht te krijgen in de vermogenspositie van de verdachte en verplicht u tot het doen van een opgave of het geven van inzage of kopietjes van bescheiden of gegevens, terwijl het bevel er ook toe kan strekken dat u opgeeft of en zo ja, welke vermogensbestanddelen u onder zich heeft of heeft gehad die toebehoren of toebehoorden aan de degene tegen wie het onderzoek zich richt.

Indien u aan de voormelde bevelen geen gevolg geeft of daaraan zonder geldige reden niet meewerkt loopt u het risico dat besloten wordt in het gebouw van uw onderneming een huiszoeking te verrichten. Een huiszoeking brengt met zich het grondig doorzoeken van alle ruimten in het gebouw van uw onderneming maar ook alle (file)kasten, de kluis etc. en zonodig ook in het bij het gebouw horende berghok of de kelder. Het spreekt voor zich dat dat een grotere inbreuk op de privacy van u en uw onderneming vormt dan meewerken aan een bevel tot uitlevering, terwijl de kans op (ongewenste negatieve) publiciteit nimmer geheel uit te sluiten valt. Het is intussen vaste jurisprudentie dat datgene dat aangetroffen wordt bij een huiszoeking die niet tegen u gericht is, bijvoorbeeld een vergeten illegaal vuurwapen, meegenomen mag worden en daarmee zelfs onderwerp kan worden van een tegen u gericht strafrechtelijk onderzoek.

Afrondend
U doet er dan ook goed aan om, na het vragen naar legitimatie van de opsporingsambtenaren, het ontvangen van het bevel, het belletje met uw juridische adviseur en u vergewist te hebben dat alles in orde is, mee te werken aan het bevel ten einde te voorkomen dat de heren en dames zelf gaan rondsnuffelen. Dus de heren en dames opsporingsambtenaren een kopje koffie aanbieden, eventueel met melk en suiker!

Algemeen recht Publications

Read more publications