Publication / Algemeen recht

Boodschappenjongens recht?!

Boodschappenjongens recht?!

25-12-2012

Vlak voor sluitingstijd schiet u uw favoriete supermarkt binnen en gehaast pakt u een winkelkarretje en met een lijstje in het hoofd of keurig ingetypt op uw smartphone ‘slalomt’ u door de paden in de supermarkt links, rechts producten pakkend en in de kar stoppend. Aangekomen bij de kassa doet u de verzamelde producten op de loopband, betaalt en laat de producten inpakken door de toegesnelde jongeman die vervolgens de twee zware tassen naar uw auto draagt en in de achterbak doet. Alledaagse gebeurtenis maar in de juridische wereld te kostelijk om niet te ontleden.

Iedere overeenkomst, dus ook de meest voorkomende, te weten de koopovereenkomst, komt tot stand door aanbod en aanvaarding. In supermarkttermen moet u bij het aanbod denken aan de letterlijk duizenden producten die keurig gestald staan op de rekken in de gangpaden, doorgaans voorzien van een prijs. De aanvaarding in dat verband schuilt in het op de loopband bij de caissière leggen van de producten waarmee kenbaar wordt gemaakt dat u die geselecteerde producten wenst te kopen, of in iets abstractere termen dat u ten aanzien van die producten het aanbod tot koop aanvaardt. Op zich wordt u in strikt juridische zin niet door de koop en zelfs niet door de betaling van de producten eigenaar daarvan. Nee, voor de eigendomsoverdracht van de supermarkt aan u is vereist dat de producten aan u geleverd worden. Eerst na levering wordt u eigenaar. Het meest praktische in dat verband is dat u als leveringshandeling ziet het ‘doorschuiven’ van de producten nadat die gescand zijn. Vanaf dat moment bent u de eigenaar van de producten en in wezen dus ook verantwoordelijk voor wat er met die producten gebeurt. Nog voor u van deze met de supermarkt aangegane overeenkomst bent bekomen gaat u doorgaans nog voor het verlaten van de supermarkt weer een andere overeenkomst aan.

Ook die andere overeenkomst komt door aanbod en aanvaarding tot stand. Het aanbod schuilt in uw producten die kriskras en door elkaar verspreid liggen op het gedeelte van de caissièreband dat zich ná de kassa bevindt en de al dan niet hulpeloze blik waarmee u rondkijkt naar de allengs toesnellende boodschappenjongen, maar kan net zo goed schuilen in het aanreiken van uw duurzame boodschappentas aan de toegesnelde jongeman of jonge dame. Doorgaans zijn deze niet in dienst van de supermarkt maar betreft het opgeschoten jongeren die, gestoken in een T-shirt met het logo van de supermarkt, tegen betaling producten inpakken en naar de auto vervoeren. Met het starten van het inpakken of het aannemen van de aangereikte tassen is het aanbod aanvaard en komt de overeenkomst, een overeenkomst van opdracht geheten, tot stand.

Wat nu wanneer er bij de uitvoering van die opdracht iets mis gaat. Denkt u even mee en laat uw fantasie de vrije loop. De jongen bakt van het inpakken niets en plaatst gerust blikken bruine boten en twee liter flessen cola op uw cassavechips. Het komt mij voor dat de jongen aansprakelijk is voor de schade. Of nog voor hij de deur uitloopt, scheurt een van de hengsels van uw nep-Gucci boodschappentas eraf. Ondeskundig inpakken [teveel producten in één tas] of inferieure kwaliteit van uw tas is doorslaggevend voor degene bij wie de aansprakelijkheid rust voor de schade die ontstaat door het scheuren. Schade aan de tas maar ook schade aan het flesje tomatenpuree dat nu op de grond ligt in de supermarkt. De ongeschreven regel dat alles wat nog in de supermarkt kapot gaat zonder kosten vervangen wordt door de supermarkt is geen regel van recht. Immers is met de eigendomsoverdracht ook het risico op u overgegaan. De jongen redt het zonder schade de supermarkt te verlaten en laat pardoes uw tas met producten vallen. Ook hier komt de schade voor zijn rekening. Door roekeloos gedrag van de jongen ontstaat schade aan uw auto of aan de auto van een derde. Ook hier hetzelfde resultaat. Bleef de supermarkt nog redelijk buiten schot in de voorgaande voorbeelden; interessanter wordt het wanneer de schade ontstaat door een ondeugdelijke steekkar die door supermarkt beschikbaar is gesteld aan de boodschappenjongens of wanneer betoogd wordt door een mondige supermarktbezoeker dat de schijn gewekt is dat de jongens werken voor de supermarkt of dat door inschakeling van die jongens de supermarkt, bij onrechtmatig handelen van die jongens, mede aansprakelijk is. Vanuit juridische perspectief kan ook een puntje worden gezogen aan het feit dat de waarde van de meegezeulde producten of de omvang van de schade in sommige gevallen totaal niet in verhouding staat tot de schamele guldens die de boodschappenjongen doorgaans als beloning beurt.

Ach, geachte lezer, ik vergaloppeer me weer eens, maar ik kan het niet laten de meest simpele dagelijkse gebeurtenissen tegen de juridische meetlat te leggen. Ik durf te wedden dat u ineens heel anders aankijkt tegen de aardige boodschappenjongens in de supermarkt!

Algemeen recht Publications

Read more publications