Publication / Handelsrecht

Oh dennenboom, oh dennenboom ...

Oh dennenboom, oh dennenboom ...

Author:
5-12-2015

Op weg naar huis kwam ik er minstens drie tegen. Winkels volledig uitgerust met artikelen voor de feestdagen. Van kerstbomen tot chocoladeletters. Kerstmarkten staan op de agenda, woningen en bedrijfspanden worden omgetoverd tot sprookjesachtige bezienswaardigheden en ondernemers stellen zich in op de verkoop van kerstbomen, pagarra’s en cadeauartikelen. De voorbereidingen voor de maand december zijn in volle gang. Vorige week heeft u de laatste kerstbomen uitgestald in uw winkel en u bent klaar voor de aan de feestdagen gerelateerde drukte, althans dat is uw bedoeling. De kerstbomen, welke u middels telefonische order heeft besteld bij uw vertrouwde leverancier, zijn dit jaar niet van dezelfde kwaliteit als u gewend bent. Sinds enkele dagen vallen de naalden uit de bomen en sommige bomen hebben al grote kale plekken. Na telefonisch onderhoud met de leverancier blijkt dat hij zo kort voor kerst de juiste bomen niet meer in voorraad heeft. De kerstbomen verkopen niet en u wendt zich tot de leverancier om uw schade te verhalen. De leverancier wijst u op de exoneratieclausule en de Algemene Voorwaarden op de pakbon en geeft aan dat u als koper de plicht heeft om de zending te controleren en binnen 7 dagen melding te maken van enig gebrek. Nu er 7 dagen zijn verstreken, heeft u volgens de leverancier alle rechten terzake terkortkomingen in de nakoming van de overeenkomst door de leverancier verloren.

In mijn vorige artikel lichtte ik aan u toe op welke wijze u uw wederpartij in gebreke dient te stellen, indien uw wederpartij zijn of haar verplichtingen jegens u niet of niet behoorlijk nakomt. Stel nu dat u uw wederpartij in gebreke heeft gesteld en de wederpartij onder het nakomen van zijn of haar verplichting uit tracht te komen met een beroep op een exoneratieclausule en de Algemene Voorwaarden. Heeft een dergelijk beroep van uw wederpartij kans van slagen?

Algemene Voorwaarden
Algemene Voorwaarden komen we in het handelsverkeer nagenoeg op dagelijkse basis tegen. Middels Algemene Voorwaarden wordt de wijze waarop uitvoering aan een overeenkomst wordt gegeven geregeld. De wet, meer in het bijzonder artikel 6:233 van het Burgerlijk Wetboek (BW), bepaalt dat een clausule in de Algemene Voorwaarden vernietigbaar is indien de clausule onredelijk bezwarend is voor de gebruiker en de gebruiker de wederpartij geen redelijke mogelijkheid heeft geboden om van de Algemene Voorwaarden kennis te nemen. Een exoneratieclausule is een bepaling in een overeenkomst waarbij een partij de op hem rustende aansprakelijkheid zoveel mogelijk tracht te beperken. Exoneratieclausules zijn overal te vinden. In overeenkomsten en welhaast alle Algemene Voorwaarden. Het uitgangspunt is dat een exoneratieclausule getoetst wordt aan dezelfde maatstaven die gelden voor het tot stand komen van een overeenkomst. De invulling daarvan is in de rechtspraak verder ontwikkeld.

Gebonden aan een exoneratieclausule
Onlangs heeft de Hoge Raad een uitspraak gedaan over de toepasselijkheid van een op afleverbonnen afgedrukte exoneratieclausule [ECLI:NL:HR:2015:3013]. In onderhavige zaak gaat het om een telefonisch gesloten overeenkomst tot levering van potgrond. Bij de meest recente levering werd verkeerde potgrond geleverd, waardoor de cactuskwekerij schade leed. Een poging tot verhaal van haar schade leidde niet tot succes. De leverancier wees op het exoneratiebeding, waarmee de hoogte van het eventueel uit te betalen schadebedrag werd beperkt en bovendien het verhaalsrecht van de afnemer verloren ging, wanneer hij niet binnen 7 dagen na ontvangst van de goederen zijn schade had gemeld.

Waar het Hof oordeelde dat een op afleverbonnen afgedrukte exoneratieclausule niet geldig tussen partijen is overeengekomen, nu onder meer de leverancier heeft nagelaten een exemplaar van de leveringsvoorwaarden aan haar afnemers toe te zenden met de mededeling dat de voorwaarden van toepassing zijn op al haar leveringen, slaat de Hoge Raad een andere weg in. De Hoge Raad bevestigt de toepasselijkheid van de exoneratieclausule. De omstandigheid dat partijen beide professionele partijen zijn, eerder zaken met elkaar hebben gedaan en een dergelijke aansprakelijkheidsbeperking in onderhavig geval gebruikelijk is, hebben mede tot deze beslissing geleid.

Gelet op deze uitspraak van de Hoge Raad, loopt u het risico dat u de kale kerstbomen als ondernemersverlies moet incasseren. Het preventief laten nakijken of het opstellen van Algemene Voorwaarden door een jurist, kan dan ook een kostenbesparend effect hebben.